Το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε το 1914 με απόφαση του τότε Πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου, με την επωνυμία 'Ωδείο Θεσσαλονίκης' και με την καλλιτεχνική και διοικητική εποπτεία του Υπουργείου Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας.
Σκοπός της ίδρυσής του ήταν η διδασκαλία της ευρωπαϊκής μουσικής με παράλληλη υποστήριξη και προαγωγή της σοβαρής ελληνικής μουσικής. Ο κανονισμός λειτουργίας του Κ.Ω.Θ. στηρίχτηκε στα βασικά νομοθετήματα: Ν.Δ. 1445/42, Ν.Δ. 2010/42, Ν. 2870/54, Β.Δ. του 1957 που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 229/11-11-1957, τα οποία μέχρι και σήμερα καθορίζουν το πλαίσιο της μουσικής εκπαίδευσης στη χώρα μας.
Το 1959, μισό αιώνα περίπου μετά την ίδρυση του, τμήμα του Ωδείου Θεσσαλονίκης αποτέλεσε τον πυρήνα της σημερινής Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης. Το 1987, με πρωτοβουλία της τότε Υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη, το Ωδείο μεταφέρθηκε στο ιστορικό διατηρητέο κτίριο της Οθωμανικής Τράπεζας, το οποίο διαμορφώθηκε κατάλληλα για τις ανάγκες του και στο οποίο στεγάζεται μέχρι σήμερα. Σ' αυτό το χώρο ενδυναμώνεται η μουσική κατάρτιση των σπουδαστών σε ένα περιβάλλον σύνδεσης της θεωρίας με την πράξη, της τέχνης με την επιστήμη.
Στην αίθουσα συναυλιών του Ωδείου 'Μελίνα Μερκούρη' φιλοξενούνται εκδηλώσεις Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, σεμινάρια και διαγωνισμοί. Το Ωδείο, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ωδείων, καλλιεργεί τις επαφές του με ιδρύματα του εξωτερικού για τη συνεχή ενημέρωση των σπουδαστών του και του διδακτικού προσωπικού. Από το 1987 συμμετέχει στις συναντήσεις Ωδείων της Μεσογείου στα πλαίσια των οποίων οι σπουδαστές έχουν παρουσιάσει έργα Ελλήνων συνθετών στη Μασσαλία, τη Σεβίλλη, το Αλγέρι, την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου (1996), τη Μασσαλία, τη Γένοβα (1999) και τη Θεσσαλονίκη (1997).
Το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης είναι μέλος της Διεθνούς Ένωσης Μουσικών Βιβλιοθηκών, Αρχείων και Κέντρων Τεκμηρίωσης.Διατηρεί στο χώρο του δανειστική βιβλιοθήκη με πλούσιο υλικό προς χρήση όχι μόνο των σπουδαστών και των καθηγητών του Ωδείου, αλλά και όλου του μουσικόφιλου κοινού της πόλης που δραστηριοποιείται στο χώρο της σοβαρής μουσικής.
Με το Ν. 2557/97 και με Υπουργό Πολιτισμού τον Ευάγγελο Βενιζέλο, το Ωδείο μετονομάστηκε σε Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης.Το Κ.Ω.Θ. είναι το μοναδικό κρατικό ωδείο στην Ελλάδα και η φοίτηση των σπουδαστών σ` αυτό είναι δωρεάν.
Διοικείται από πενταμελές διοικητικό συμβούλιο, το οποίο απαρτίζεται από τους: Αντώνιος Γυφτόπουλος, Πρόεδρος Νικόλαος Λιακόπουλος, Αντιπρόεδρος Μανώλης Ασπασίδης, μέλος Χρίστος Γαλιλαίας, μέλος Κατερίνα Καρατζά, μέλος Καλλιτεχνικός διευθυντής είναι ο Γεώργιος Κωνσταντινίδης.
Το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε το 1914 με απόφαση του τότε Πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου, με την επωνυμία 'Ωδείο Θεσσαλονίκης' και με την καλλιτεχνική και διοικητική εποπτεία του Υπουργείου Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας.
Το 1987, με πρωτοβουλία της τότε Υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη, το Ωδείο μεταφέρθηκε στο ιστορικό διατηρητέο κτίριο της Οθωμανικής Τράπεζας, το οποίο διαμορφώθηκε κατάλληλα για τις ανάγκες του και στο οποίο στεγάζεται μέχρι σήμερα. Σ' αυτό το χώρο ενδυναμώνεται η μουσική κατάρτιση των σπουδαστών σε ένα περιβάλλον σύνδεσης της θεωρίας με την πράξη, της τέχνης με την επιστήμη. 
Διατηρεί στο χώρο του δανειστική βιβλιοθήκη με πλούσιο υλικό προς χρήση όχι μόνο των σπουδαστών και των καθηγητών του Ωδείου, αλλά και όλου του μουσικόφιλου κοινού της πόλης που δραστηριοποιείται στο χώρο της σοβαρής μουσικής. 
